Is ongezond eten nou echt zo’n probleem?
Uit onderzoek blijkt dat 14% van de leerlingen niet elke dag ontbijt, 44% eet niet elke dag fruit, 61% eet niet dagelijks groente en 75% beweegt onvoldoende. We leven in een wereld van overdaad en er is een groeiend probleem van overgewicht: 15% procent van de jongeren lijdt hieraan. Overgewicht heeft nadelige gevolgen voor de gezondheid op korte en lange termijn. Ook is er een verband tussen ongezonde voeding en chronische ziektes zoals diabetes type 2, kanker en hart- en vaatziekten. En er zijn directe gevolgen, vooral sociaal en emotioneel. Overgewicht kan een kind onzeker, neerslachtig en eenzaam maken en dat kan leiden tot gedragsproblemen. Om verdere toename te voorkomen is het belangrijk dat jongeren leren wat een gezonde leefstijl is.
Het hoort toch bij pubers om te snacken?
Ja, af en toe, maar niet op school. Het zijn producten met relatief veel vet, suiker, zout en / of calorieën en weinig vitamines, mineralen en vezels. Ze kunnen bijdragen aan de toename van overgewicht, wat een groot maatschappelijk probleem is. De school is een beschermende omgeving, waar gezond de norm zou moeten zijn.
Je kunt toch gewoon zeggen dat ze gezond moeten kiezen?
‘Nee’ zeggen is voor volwassen lastig, voor een puber is het vrijwel onmogelijk. Het is in veel schoolkantines bovendien echt niet gemakkelijk om gezond te kiezen. Dat is jammer, omdat de kantine juist de plek is om jongeren te helpen een gezond eetpatroon te laten ontwikkelen. Als er maar één keuze is, namelijk gezond, kiezen leerlingen ook beter. Dit is bewezen.
Is het programma effectief?
De Gezonde Schoolkantine is door het Centrum Gezond Leven (CGL) erkend als theoretisch goed onderbouwd.
iResearch heeft in 2010 een onderzoek uitgevoerd naar De Gezonde Schoolkantine. De belangrijkste uitkomst van het onderzoek is dat zowel de directies als de leerlingen van de deelnemende scholen vinden dat het aanbod in hun kantine gezonder is geworden door deelname aan het programma De Gezonde Schoolkantine.
Maakt het nu uit of je echt zo’n team maakt?
Ja, het blijkt dat De Gezonde Schoolkantine dan meer kans van slagen heeft. Zeker als je ook het stappenplan volgt en de ondersteuning van de GGD vraagt. Dit blijken belangrijke factoren te zijn om te zorgen dat het aanbod definitief verbetert.
Wat vinden de scholen die er al meededen ervan?
De deelnemende scholen aan het onderzoek gaven De Gezonde Schoolkantinede volgende rapportcijfers:
Directies 7,6
Leerlingen 6,8
Ouders 7,0
Zien cateraars en kantinebeheerders er wel brood in?
Veel cateraars wel en ook de Vereniging Nederlandse Cateringorganisatie (Veneca) staat achter het doel om in 2015 100% gezonde kantines te hebben. Meer informatie staat op
www.veneca.nl.
Het Voedingscentrum heeft in 2009 een kwantitatief onderzoek uitgevoerd onder kantinebeheerders, cateraars, facilitair managers en anderen die direct en indirect betrokken zijn bij het kantineaanbod op middelbare scholen.
Uit het onderzoek blijkt onder andere dat bijna de helft (42%) van de respondenten een ideale gezonde schoolkantine haalbaar vindt. Bovendien vindt 52% het 'goed op weg' aanbod haalbaar.
Het Voedingscentrum geeft individuele cateraars regelmatig advies over het assortiment. Het biedt voorbeeldassortimenten en -recepten aan en denkt graag mee over mogelijke nieuwe gezonde producten in het assortiment.
Binnen het Convenant Gezond Gewicht overlegt het Voedingscentrum ook met Veneca. Samen kijken we hoe we zo snel mogelijk en uiterlijk in 2015 alle schoolkantines in Nederland gezond kunnen maken.
Willen leerlingen het wel?
Het is een fabel dat jongeren alleen willen snacken en snoepen. Wie had twintig jaar geleden gedacht dat jongeren massaal met flesjes water zouden rondlopen? Gezonde innovaties voor jongeren slagen als ze aantrekkelijk zijn. Maak het cool. Lastig? Uit onderzoek blijkt dat leerlingen sowieso gezonder kiezen als er meer verantwoord eten te koop is. Het ter sprake brengen van het belang van een gezonde leefstijl in de les versterkt die gezonde keuze alleen maar.
Hoe kan een school voorkomen dat leerlingen naar de supermarkt of snackbar in de buurt gaan?
De school is een beschermende omgeving, niet alleen als het om roken, alcohol of drugs gaat, maar ook als het om voeding gaat. Het feit dat er buiten de school ongezonde producten te koop zijn, is geen reden deze ook binnen de school aan te bieden.
Wanneer er op loopafstand van de school een supermarkt of snackbar aanwezig is, zou de school kunnen besluiten leerlingen geen toestemming te geven het schoolterrein te verlaten tijdens schooluren. Daarnaast is het belangrijk om ervoor te zorgen dat de kantine en het schoolplein leuke en aantrekkelijke plekken zijn voor de leerlingen om te verblijven. Denk bijvoorbeeld aan hippe muziek, mooie banken en tafels, mogelijkheden om spelletjes te doen en picknicktafels buiten. Door leerlingen te betrekken bij de aankleding wordt het echt hun eigen plek en zullen ze er met meer plezier hun tijd doorbrengen!
Mag er nog frisdrank verkocht worden?
Het is belangrijk dat de frisdrank weinig of geen calorieën levert. Calorieën die je drinkt, merkt je lichaam niet goed op. Je houdt trek en het risico is daardoor groot dat je meer gaat eten dan je nodig hebt. Uit onderzoek is gebleken dat mensen die veel frisdranken en sappen drinken, een grotere kans hebben om te dik te worden.
Goede dranken zijn (kraan)water, thee en koffie zonder suiker, melk en frisdranken met de aanduiding ‘bevat geen energie’ (light of zero).